grotowski

    Jerzy Grotowski Teksty zebrane

    Projekt graficzny, typograficzny, skład i łamanie publikacji, współpraca przy redakcji technicznej i nadzór nad pracą drukarni

    „Teksty zebrane” Jerzego Grotowskiego to monumentalna publikacja wydana przez Instytut Grotowskiego, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego oraz Krytykę Polityczną przy współpracy Fondazione Pontedera Teatro.

    Tom zredagowany został przez zespół pod kierownictwem Agaty Adamieckiej-Sitek, redakcję wydawniczą wykonała Maria Klaman, korektę Magdalena Jankowska, a nad całym projektem pieczę trzymał Maciej Kropiwnicki. Książkę opracowywało w sumie kilkadziesiąt osób i kilka instytucji rozsianych po całym globie.

    Przygotowania merytoryczne trwały kilka lat, natomiast projekt graficzny i skład – około dziesięciu miesięcy.

    Agata Adamiecka już na wstępie dość precyzyjnie zarysowała oczekiwania: projekt ma być nowoczesny i nieszablonowy, ale klasyczny pod względem rzemiosła. Jako kontekst przywołała zbiór kilkunastu najwybitniejszych pozycji samego Grotowskiego oraz bibliografii dotyczącej artysty, włącznie z projektami wydawnictwa słowo/obraz terytoria.

    Zgodziliśmy się, że nie sposób uniknąć na okładce wizerunku Grotowskiego. Kluczowy miał być jednak sposób jego pokazania: za wszelką cenę staraliśmy się uniknąć przedstawienia reżysera w sposób konwencjonalny.

    Zaproponowałem fotografię młodego Grotowskiego zrobioną w ruchu, w trakcie spaceru. Spogląda na tym zdjęciu pod nogi, jego sylwetka przybiera dynamiczny kształt; w prawej dłoni trzyma zapalonego papierosa. Wygląd postaci antycypuje brodatego mędrca z ostatnich lat życia, jednak dynamika i aura zdjęcia komunikują coś, czego próżno szukać w ostatnich podobiznach reżysera: energię, żywiołowość, uwodzicielską, ale niekaznodziejską charyzmę.

    Wyjętą ze zdjęcia postać wtopiłem w jednolite, smoliście czarne tło, wydobywając za pomocą światła jedynie głowę, ramiona i rękę z papierosem.

    Postać Grotowskiego na zdjęciu ma w sobie napięcie budowane przez kontrast pomiędzy wyprostowaną sylwetką i wyciągniętą w bok ręką. Wyabstrahowana z realnego tła sylwetka Grotowskiego balansuje na krawędzi przedstawienia; wydaje się jednocześnie realna i nierzeczywista. Umieszczona na obrysie tomu, przycięta, tworzy przestrzeń dla centralnie umieszczonej typografii tytułowej.

    Głównym elementem tekstowym na froncie okładki jest nazwisko autora, złożone krojem Industria Neville’a Brody’ego. Do pozostałych poziomów treści użyłem dwóch rodzin pism amerykańskiego projektanta Jacksona Cavanaugh (Okay Type): Harriet Text & Display i Alright Sans.

    Te dwie rodziny pism, w sumie 20 odmian Harriet i 4 Alright Sans, podołały również zadaniu precyzyjnego odwzorowania wszelkich zabiegów graficznych i typograficznych, charakterystycznych zwłaszcza dla pierwszego okresu twórczości eseistycznej Grotowskiego. Wielość form i wyróżnień stanowiły spore wyzwanie zarówno pod względem projektowym, jak i redakcyjnym (translacja oryginalnych zabiegów na normy przyjęte w niniejszej publikacji ustalana była przeze mnie każdorazowo przy współpracy z zespołem redakcyjnym książki).

    Efekt – monumentalne tomiszcze: fomat b5, 1136 stron, ponad 2 miliony znaków, grzbiet 66 mm.

    Wkład wydrukowany na Munkenie Print Cream 70 g, okleina 5+0 (cmyk+pantone), folia aksamitna, prosty grzbiet.

    Druk wykonała Drukarnia Anczyca w Krakowie.

    Fotografie: Basia Budniak